Полиция - қоғам айнасы: генерал “ауқымды тазарту жүргізуге“ қатысты пікір білдірді

Сенат депутаты Марат Қожаев үкімет кулуарында Алматыдағы резонанс тудырған жол-көлік оқиғасынан кейін ішкі істер органдарында "ауқымды тазарту" жүргізу қажеттілігі туралы мәлімдемеге қатысты пікір білдірді, деп хабарлайды Tengrinews.kz тілшісі.
27 наурызда мәжіліс депутаты Бақытжан Базарбек "шенеуніктер мен бизнесмендердің балалары" мәселесін көтерді. Оның айтуынша, олар жол қозғалысы ережесін жүйелі түрде бұзып, жауапкершілікке тартылмайды. Сондай-ақ ол бүкіл ел бойынша полицияны ауқымды тексеруге шақырды.
Сынға жауап
Әріптесінің мәлімдемесіне пікір білдіре отырып, сенат депутаты Қожаев полицияға қатысты жаппай айыптауларды қолдамайтынын білдірді. Айта кетейік, Марат Қожаев бұған дейін құқық қорғау органдарында көп жыл қызмет етіп, ішкі істер министрінің бірінші орынбасары лауазымын атқарған.

"Мен құқық қорғау органдары қызметкерлерін жаппай қаралағым келмейді. Өзім қызмет еткен ішкі істер органдарының қатарында адал, антқа берік, қызметін абыроймен атқарып жүрген жандар өте көп, тіпті басым көпшілігі дер едім", - деді Қожаев.

Сенатордың пікірінше, полицияның жұмысы қоғамның жай-күйімен тікелей байланысты.

"Күн сайын көріп жүрсіздер, ішкі істер органдары қызметкерлерінің адамдарға көмектесіп, қолайсыз ауа райында құтқарып, ерлік жасаған сәттерін әлеуметтік желілер мен БАҚ-та өздеріңіз де таратасыздар. Сондықтан бәріне бірдей күйе жағуға болмайды", - деді Марат Қожаев.

Дегенмен, ол қызметкерлердің бір бөлігі "бұл салаға мүлдем басқа мақсатпен келгендер" болып шығатынын айтып өтті.

"Біз полицейлерді бір жерде бөлек, инкубаторда өсіріп жатқан жоқпыз. Олар біздің отбасымызда тәрбиеленіп, біздің мектептерде оқып, біздің жоғары оқу орындарын бітіреді, содан кейін ішкі істер органдарына келеді", - деді Қожаев.

Резонанс тудырған жол апаты мен жылдамдық туралы
Жақында Алматыда болған жантүршігерлік жол апатына қатысты пікір білдіре отырып, Қожаев жолдардағы жағдай туралы да айтты.

"Біз түрлі әдісті қолдандық: жылдамдықты шектедік. 60 шақырымдық шектеу қойылғанда, ең алдымен журналистер қауымы кептеліс болады деп қала билігін қатты сынай бастады. Оны 80-ге дейін арттыруды сұрады", -деп еске салды сенатор.

Ол жол қозғалысы ережелерін жүйелі түрде бұзатын жүргізушілерге қатысты шараларды қатаңдатуды ұсынды.

"Жылына 100, 200, 300, тіпті 450-ге дейін құқық бұзушылық жасайтын адамдар бар. Яғни, ол күн сайын бір қатені қайталап, жеңілдетілген айыппұлмен оп-оңай құтылып кетеді. Осындай жүйелі бұзатындар үшін ойын ережесін өзгерту керек. Ең алдымен — олар үшін айыппұл жеңілдіктерін алып тастау қажет", - деп толықтырды Қожаев.

Ол бұл шара жүргізушілердің басым бөлігіне әсер етпейтінін баса айтты.

"Шын мәнінде жүргізушілердің 95 пайызы заңға бағынатын азаматтар. Бұл тек жол қозғалысы ережелерін елемейтін және өзінің іс-әрекеті өзгелердің өмірі мен денсаулығына қауіп төндіретінін түсінбейтіндерге қатысты", - деді сенатор.

Бұдан бөлек, Қожаев құқық бұзушыларға қосымша әсер ету шараларын енгізуді ұсынды.

"Бәлкім, адам не істеп жүргенін түсінбейтін шығар. Оның санасы мұны қабылдай алмайтын болар. Ондай адамдарды басқа елдердегідей арнайы тесттерге жіберейік", - деп түйіндеді Қожаев.

Айта кетейік, бүгін бұл мәселе бойынша мәжіліс депутаты Бақытжан Базарбек қатаң ұстанымын білдірді.

"Ішкі істер органдарында ауқымды тазарту қажет қажет. Тек ішкі істер департаментінде ғана емес (Алматыда - еск.), бүкіл Қазақстан бойынша. Жоғары лауазымды шенеуніктердің балалары, ірі бизнесмендердің балалары, ішкі істер органдарындағы қызметкерлер "қорғайтын" мұндай мажорлар тек Алматыда ғана емес, басқа өңірлерде де бар, әр өңірде кездеседі", - деді Базарбек.

Мән-жай
21 наурызға қараған түні Алматыда бірнеше адамның өліміне әкеп соққан жол апаты болды. Әл-Фараби даңғылы мен Меңдіқұлов көшесінің қиылысында Mercedes пен Zeekr автокөліктері соқтығысты. Жол-көлік оқиғасы салдарынан үш адам қаза тапты.
Mercedes көлігінің 29 жастағы жүргізушісі мен екі жолаушысы – 20 және 22 жастағы қыздар оқиға орнында көз жұмды. Zeekr жүргізушісі аман қалып, түрлі жарақатпен ауруханаға түсті.
Қылмыстық кодекстің 345-бабы 4-бөлігі "Абайсызда екі немесе одан да көп адамның өліміне әкеп соққан жол жүрісі қағидаларын бұзу" бойынша қылмыстық іс қозғалды. Баптың санкциясы 10 жылға дейін бас бостандығынан айыру жазасын көздейді.
Жаңа деректер
ІІМ ZEEKR автокөлігінің күдікті жүргізушісі сот санкциясымен қамауға алынғанын хабарлады. Бұл ретте апат кезінде оның жеңіл дәреже мас күйде болғаны нақтыланды.
Сонымен қатар, мемлекеттік нөмірлерді заңсыз беру ықтималдығы туралы уәждер бойынша Өзіндік қауіпсіздік департаменті қылмыстық іс қозғаған.

"Ал мемлекеттік нөмір белгілері заңсыз берілуі мүмкін деген уәждер бойынша Өзіндік қауіпсіздік департаменті қылмыстық іс қозғады", - деді Шыңғыс Әлекешев.

Сондай-ақ министрдің бұйрығымен Алматы Полиция департаменті бастығының сыртқы қызметтер мен жол қауіпсіздігін қадағалайтын орынбасары, сондай-ақ әкімшілік полиция және қоғамдық қауіпсіздік басқармаларының басшылары қызметтерінен босатылды.

"Заңбұзушылықтар расталған жағдайда апат қатысушылары да, лауазымды тұлғалар да жауапқа тартылады", - деді ІІМ-нің өкілі.