CNN: აშშ-მა და ისრაელმა ირანის ქალაქ ნათანზში დაარტყეს ურანის გამამდიდრებელ კომპლექსს
CNN-ის ცნობით, 21 მარტს დილით აშშ-მა და ისრაელმა ირანის ქალაქ ნათანზში დაარტყეს აჰმადი როშანის სახელობის ურანის გამამდიდრებელ კომპლექსს.
„რადიოაქტიური მასალის გაჟონვა არ მომხდარა და მიმდებარე ტერიტორიის მაცხოვრებლებისთვის საფრთხე არ არსებობს“, ნათქვამია ირანის ატომური ენერგიის ორგანიზაციის განცხადებაში.
თეირანმა ასევე აღნიშნა, რომ თავდასხმა საერთაშორისო სამართლის დარღვევა იყო.
ატომური ენერგიის საერთაშორისო სააგენტომ (IAEA) დაადასტურა, რომ მიიღო ინფორმაცია ობიექტზე დარტყმის შესახებ. სააგენტოს გენერალური დირექტორი რაფაელ გროსი გამოვიდა მოწოდებით, „კონფლიქტის დროს მაქსიმალური თავშეკავებისკენ, რათა თავიდან იქნეს აცილებული ბირთვული ავარიის რისკი“.
არც შეერთებულ შტატებს და არც ისრაელს არ გაუკეთებიათ დარტყმის შესახებ ოფიციალური კომენტარი.
ნათანზის ბირთვული კომპლექსი თეირანიდან დაახლოებით 250 კილომეტრზე მდებარეობს. ეს არის ურანის გამდიდრების ძირითადი ცენტრი გაზის ცენტრიფუგების გამოყენებით. აქ იწარმოებოდა 60%-მდე გამდიდრების დონის ურანი. ობიექტის ძირითადი ნაწილი მიწის ქვეშაა, რვა მეტრამდე სიღრმეზე.
მარტის დამდეგს IAEA-მ განაცხადა ნათანზში მიწისქვეშა ობიექტის შესასვლელის დაზიანების შესახებ. ეს ინფორმაცია დაადასტურა აშშ-ის მეცნიერებისა და საერთაშორისო უსაფრთხოების ინსტიტუტმა.
აშშ-ისა და ისრაელის განცხადებით, ირანის წინააღმდეგ სამხედრო ოპერაციის მიზანია, არ დაუშვან თეირანის მიერ ბირთვული იარაღის მიღება. აშშ-ის პრეზიდენტმა დონალდ ტრამპმა თეირანის ბირთვული პროგრამის განადგურება ერთ-ერთ მიზნად დაასახელა. The Wall Street Journal-ის ცნობით, ვაშინგტონი ცდილობს, რომ ირანმა სრულად თქვას უარი გამდიდრებული ურანის მარაგებზე ფორდოს, ნათანზისა და ისპაანის ობიექტების ლიკვიდაციის გზით.
ტრამპის სპეციალურმა წარმომადგენელმა სტივ უიტკოფმა ადრე განაცხადა, რომ მოლაპარაკებებზე ირანის დელეგაცია ლაპარაკობდა 460 კილოგრამი 60%-მდე გამდიდრებული ურანის არსებობაზე და რომ „ეს საკმარისია 11 ბირთვული ბომბის შესაქმნელად“.
19 მარტს ისრაელის პრემიერ-მინისტრმა ბენიამინ ნეთანიაჰუმ განაცხადა, რომ აშშ-ისა და ისრაელის დარტყმების შემდეგ ირანი „უფრო სუსტია, ვიდრე ოდესმე“ და ვეღარ შეძლებს ურანის გამდიდრებას ან რაკეტების წარმოებას. ისრაელის პრემიერ-მინისტრს დეტალები არ დაუსახელებია.
28 თებერვალს აშშ-მა ისრაელთან ერთად ერთობლივი სამხედრო ოპერაცია დაიწყო ირანის წინააღმდეგ. დარტყმების შედეგად დაიღუპა ირანის უზენაესი ლიდერი აიათოლა ალი ხამენეი და დაზიანდა ქვეყნის სამხედრო და ბირთვული ობიექტები. ირანი ამის პასუხად აშშ-ის ბაზებსა და სპარსეთის ყურეში ვაშინგტონის მოკავშირეების ინფრასტრუქტურაზე ახორციელებს დარტყმებს.
ატომური ენერგიის საერთაშორისო სააგენტო მიიჩნევს, რომ ისპაანში მიწის ქვეშ მდებარეობს მაღალგამდიდრებული ურანის საცავი. ამის შესახებ ნათქვამია ატომური ენერგიის საერთაშორისო სააგენტოს მიერ ახლახან გამოქვეყნებულ ანგარიშში. ურანი შეიძლება გამოყენებულ იქნეს ბირთვული რეაქტორებისთვის საწვავად ან შემდგომი დამუშავებით ბირთვული იარაღის შესაქმნელად. თეირანი უარყოფს ასეთ იარაღზე მუშაობას.