همچنان آشفتگی محسوسی در سیاست منطقه‌ای ایران در قفقاز وجود دارد/ تهران باید به ابعاد نامحسوس پیاده‌سازی پروژه‌های مواصلاتی از سوی رقبا بیشتر توجه کند

تحلیلگر مسائل بین الملل گفت: مناقشه و جنگ قره‌باغ ریشه‌های تاریخی نزدیک یک قرن دارد. صحبت از توافق صلح پایدار در این منطقه بر اساس یک پیمان و توافق ساده انگاری مسئله است. شرایط در این منطقه همیشه ناپایدار بوده و به شکل تدریجی تغییر کرده و خواهد کرد. حتی اگر ارمنستان و جمهوری آذربایجان به توافق دست یابند تحرک هسته های کوچک قومیتی در منطقه با گرایش های رادیکال تمام نمی‌شود. این تحرک ها به بدبینی بین دولت ها دامن می زند و آتش بازی‌های گاه و بی گاه را ایجاد می کند.

عفیفه عابدی تحلیل‌گر مسائل بین‌الملل در گفت‌وگو با خبرنگار ایلنا، در خصوص ارزیابی خود از توافق ارمنی‌های ساکن قره‌باغ و آذربایجان گفت: به نظر می‌رسد جمهوری آذربایجان از نمایش حمله به ارامنه قره‌باغ به اهداف میدانی و سیاسی خود دست یافته است.  در بررسی هزینه و فایده‌های جنگ احتمالی اخیر قره‌باغ برای هر یک از طرف‌های اصلی یعنی ارمنستان و جمهوری آذربایجان، باید در نظر داشت ارمنستان حداقل ظاهراً در برانگیختن یک بحران نظامی جدید در این منطقه سودی نمی‌توانست داشته باشد. ارمنستان به لحاظ نظامی در برابر رقیب به شدت ضعیف است، نباید انگیزه‌ای برای آتش‌افروزی داشته باشد. جمهوری آذربایجان با ادعای اقدامات تحریک‌آمیز ارمنستان در قره‌باغ حملات خود را آغاز کرد اما باید این را هم در نظ در نظر داشت که جمهوری آذربایجان ماه‌هاست در این منطقه آرایش نظامی گرفته و تقریبا بطور سمبلیک نیز همزمان با سومین سالرد جنگ ۲۰۲۰ قره‌باغ که برای باکو موفقیت‌آمیز بود، انتظار تحرک نظامی از باکو وجود داشت. در جنگ‌های قبلی در سال ۲۰۱۶ و ۲۰۲۰ جمهوری آذربایجان در اقداماتی غافلگیرانه توانست مناطقی از قره‌باغ را به تصرف خود در آورد. باکو انگیزه، علاقه و توانایی بیشتری برای آغاز و هدایت جنگ و تسلط کامل بر قره‌باغ را دارد. با توافق اخیر و پیامدهای منطقه‌ی آن به نظر می‌رسد باکو به اهداف خود دست یافته است. ایران و روسیه تاکید کردند قره‌باغ را جزو خاک جمهوری آذربایجان می‌دانند. ارمنستان نیز در مواضعی بر پذیرفتن حاکمیت جمهوری آذربایجان بر قره‌باغ تاکید کرد. در همین حال اخبار از شرایط میدانی نشان می‌دهد که بخشی از ارامنه در حال خروج از قره‌باغ هستند و این می‌تواند به پاکسازی قومیتی منطقه به نفع جمهوری آذربایجان کمک کند.

این تحلیل‌گر مسائل بین‌الملل در پاسخ به این سوال که چه عواملی باعث شد این توافق به این سرعت رخ دهد، گفت: یکی از مهم‌ترین دلایل توافق آتش‌بس میان جمهوری آذربایجان و ارامنه قره‌باغ مسلماً به دلیل جنگ نامتقارن و تسلیم ارامنه بود. اما واکنش‌های بین‌المللی به حملات آذربایجان به مناطق ارمنی‌نشین نیز در توقف حملات تأثیرگذار بود.