Алматы резеңке емес: қалада тіркеу нормалары өзгертілмек

Алматыда жалған тіркеу мен "резеңке пәтерлер" мәселесін жою үшін бір адамға 15 шаршы метр тұрғын үй алаңы нормативін белгілеу ұсынылып отыр. Бұл шектеулер кімдерге қатысты болмайтынын Тengri Нome анықтап көрді.
"Алматының ерекше мәртебесі туралы" заңға түзетулер енгізілді, соған сәйкес мәслихат енді қалада жеке тіркеу ережелерін бекіте алады. Әкімдік "Алматы қаласының аумағында тұрғылықты жері және уақытша тұру (болу) орны бойынша тіркеу нормативін бекіту туралы" жобаны депутаттардың бекітуіне ұсынды.

"Шешім жобасымен Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген ең төменгі санитарлық нормалар мен тұрғын үй беру нормаларын ескере отырып, тұрғылықты жері және уақытша болу (тұру) жері бойынша тіркеу нормативін тіркелетін бір адамға тұрғын үйдің жалпы алаңының кемінде 15 шаршы метрі мөлшерінде белгілеу ұсынылады", - деп хабарлады Алматының жұмыспен қамту және әлеуметтік бағдарламалар басқармасы Тengri Нome сауалына берген жауабында.

Қарапайым тілмен айтқанда, алаңы 75 шаршы метр болатын пәтерге бес адамнан артық тіркеу мүмкін болмайды. Бірақ жақын туыстар үшін ерекшеліктер бар. 15 "шаршы" нормативінен тыс тіркеуге мына жылжымайтын мүлік иелері үшін рұқсат етіледі:

жұбайы (зайыбы);ата-анасы (анасы немесе әкесі);балалары, асырап алушылар, асырап алынған балалар және олардың отбасы мүшелері (бар болса);бірге туған және өгей аға-інілері мен апа-сіңлілері;атасы, әжесі;немерелері, олардың жұбайлары мен балалары, соның ішінде жұбайының (зайыбының) екінші жұбайына (зайыбына) қатысты туыстары;меншік иесінің немесе оның жұбайының (зайыбының) асырауындағы немесе қамқорлығындағы (қорғаншылығындағы) тұлғалар;қамқорлығындағы адаммен бірге тұратын қорғаншылар (қамқоршылар);мемлекеттік тұрғын үй қорының тұрғын үйін жалдаушылар (жалға алушылар) және олардың отбасы мүшелері.

Жоба 2026 жылдың 26 тамызына дейін жария талқылауда болады.

"Нормативтің түпкілікті мөлшері мүдделі мемлекеттік органдармен және ұйымдармен келісу қорытындысы бойынша анықталады. Жоба ішкі миграцияны шектеуге емес, тіркеу есебінің шынайылығын қамтамасыз етуге және жалған тіркеудің, яғни "резеңке пәтерлердің" алдын алуға бағытталған", - деп атап өтті әкімдік ведомствосы.

Бұл ретте тіркелудің мемлекеттік қызмет ретіндегі тәртібі өзгермейді.Өз пәтеріңізде тіркелгендерді қалай тексеруге болады?
Цифрлық даму, инновациялар және аэроғарыш өнеркәсібі министрлігі Тengri Нome сауалына берген жауабында үй иесі жылжымайтын мүлікте кімдер тіркелгенін қалай тексере алатынын айтып берді.eGov.kz электрондық үкімет порталында:

"Жеке кабинетте" "Мүлік" бөлімін ашу қажет.
Керекті жылжымайтын мүлік нысанын таңдау керек.
Тіркелген тұлғалардың тізіміне өту (оны жүктеп алуға болады).

eGov Mobile мобильді қосымшасында:

"Профиль" бөліміне кіру қажет.
"Жылжымайтын мүлік" қосымша бетін ашу керек.Өз тұрғын үйіңізді таңдаңыз.
Тұрғындар туралы мәліметтерге өтіңіз. Тіркелген адамдардың тізімі құрылғы экранында пайда болады.

Тұрғын үй иесі мен ортақ иесі жылжымайтын мүлікте тіркелгендер санын тексеріп қана қоймай, басқа тұлғаларды тіркеуге және есептен шығаруға да құқылы.
Жалған тіркеу үшін қандай жаза көзделген?Ішкі істер министрлігі Тengri Нome сауалына берген жауабында тіркеу процесінің автоматтандырылғаны сонша, үй иесінің келісімінсіз тіркеу мүмкін емес екенін атап өтті. Бұл жағдайда мүлік иесіне электрондық үкіметтің "Жеке кабинетіне" хабарлама келеді. Ол тіркеуді растай алады немесе одан бас тарта алады.
Басқа біреу мұны иесінің электрондық цифрлық қолтаңбасына (ЭЦҚ) қол жеткізе алған жағдайда ғана жасай алады.

"Тұрғын үй иесіне тіркелген тұлғалар туралы хабарлама жіберу қарастырылмаған, бұл ретте меншік иесінің келісімінсіз тіркеу техникалық тұрғыдан мүмкін емес", - деп нақтылады Ішкі істер министрлігі.

Жалған тіркеу үшін жауапкершілік қарастырылған. Әкімшілік құқық бұзушылық туралы кодекстің 493-бабына сәйкес, тұрғын үй иесіне айыппұл салынады:

бұл тұрғын үйде іс жүзінде тұрмайтын адамдарды тіркегені үшін - 10 айлық есептік көрсеткіш мөлшерінде;бұл тұрғын үйде іс жүзінде тұрмайтын адамдарды тіркеуден шығармағаны үшін - 5 АЕК мөлшерінде;жалдамалы тұрғын үйде тіркеусіз адамдардың тұрғаны үшін - 10 АЕК мөлшерінде.

Тіркеусіз тұрғаны үшін қазақстандықтар ҚР ӘҚБтК-нің 492-бабы бойынша да жазалануы мүмкін:

бір айға дейін - ескерту жасау;бір айдан асса - 7 АЕК мөлшерінде айыппұл салынады.

Анықтама: 2026 жылғы АЕК = 4 325 теңге.

"ІІМ тіркеу әрекеттерін бақылаудың заманауи талдау жүйесін әзірлеп, енгізді, ол әрбір мекенжай бойынша тіркеу операцияларының санын нақты уақыт режимінде қадағалауға мүмкіндік береді. Жүйе функционалы тіркеу белсенділігі байқалған мекенжайларды жедел анықтауға, тексеру шараларын дереу бастауға және жалған тіркеудің алдын алу бойынша шаралар қабылдауға мүмкіндік береді", - деп толықтырды ІІМ өкілдері.

Сонымен қатар меншік иесі өзіне тиесілі тұрғын үйге бөгде адамдардың заңсыз тіркелгенін анықтаған жағдайда тұрғылықты жері бойынша ішкі істер органдарына жүгіне алады.
Айта кетейік, тіркеудің осындай ережелері Астанада да бекітілді. Бұл туралы толығырақ мына жерде жазған болатынбыз: "Бір адамға 15 шаршы метр: Астанада кімдерді пәтерге тіркеуге тұрғызу мүмкін болмайды?".