Қазақстандықтар сирек үйленіп, жиі ажырасатын болған
Дүркіретіп той жасау мен "несиеге үйлену" дәстүрі біртіндеп келмеске кетіп бара жатқандай. Қазақстанда жаңадан шаңырақ көтергендер саны кейінгі 20 жылда алғаш рет рекорд деңгейге дейін төмендеді, - деп хабарлайды Tengri Life тілшісі Finprom мәліметіне сілтеме жасап.
Неке қию статистикасыҰлттық статистика бюросының деректеріне сәйкес, биылғы қаңтар, ақпан және наурызда елімізде небәрі 21,6 мың неке тіркелген. Бұл былтырғы сәйкес кезеңмен салыстырғанда қазіргі көрсеткіштен 4 пайызға аз.
Салыстырмалы түрде айтсақ: 2021 жылдың дәл осы кезеңінде Қазақстанда 32 мыңнан аса неке қиылған болатын - бұл көрсеткіш кейінгі жылдардағы рекорд болып қала береді. Содан бері бұл көрсеткіш біртіндеп төмендеп келеді, ал биылғы деңгей кейінгі 20 жылдағы ең төменгі меже болды.Қай өңірде көбірек үйленеді?Өңірлер бойынша көшбасшылар әлі де сол баяғы - ірі қалалар мен еліміздің оңтүстік аймақтары:
Алматы - 2,3 мың той;
Түркістан облысы - 2,3 мың той;
Астана - 2,1 мың.
Той-томалақ ең аз өңірлер
Кейбір аймақтарда статистика айтарлықтай төмен:
Солтүстік Қазақстан облысы - 531 неке;
Батыс Қазақстан облысы - 562 неке;Ұлытау облысы - 241 неке.
Қай жерде неке саны артты?
Жалпы төмендеу үрдісіне қарамастан, бірнеше өңірде өсім байқалады. Неке қию саны келесі аймақтарда көбейген:
Қарағанды облысында;Ұлытау облысында;
Астана, Алматы және Шымкент қалаларында.
Ажырасу көрсеткіші қандай?Үйлену санының азаюымен қатар, ажырасу саны да артып барады.2026 жылдың бірінші тоқсанында Қазақстанда 11,2 мың отбасы ажырасқан. Бір жыл бұрын бұл көрсеткіш шамамен 10,2 мың болған еді. Мамандар мұның соңғы жеті жылдағы ең жоғары көрсеткіш екенін айтады.
Ең көп ажырасу жағдайы
Елді мекендердің түрі бойынша статистикаға көз жүгіртсек, көрініс мынадай:
қалалық АХАТ бөлімдері 14,5 мың неке мен 8,4 мың ажырасуды тіркеді;ауылдарда 7,1 мың той, 2,8 мың ажырасу тіркелген.
Бұл ретте ауылды жерлерде неке қию көрсеткіші көбірек - қатардағыдан 9 пайызға дерлік азайған. Қалаларда бұл көрсеткіш анағұрлым баяу төмендеп жатыр - 1 пайыздан сәл ғана асады.
Ал ажырасудың жалпы саны барлық жерде өскен:
қалалық көрсеткіштер 10,5 пайызға артты;ауылдық көрсеткіштер 7,7 пайызға артты.
Ең көп ажырасу жағдайы өңірлер бойынша
Ажырасуға келетін болсақ, мұнда да күтілгендей ірі қалалар мен өңірлер антикөшбасшы болып тұр:
Алматыда үш айда 1,2 мың отбасы екіге бөлінген;Астанада - 1,1 мың;Қарағанды облысында - 848 жағдай.
Ең аз ажырасқандар - Батыс Қазақстан, Абай және Ұлытау облыстарында.
Бұл демография үшін нені білдіреді?Ұзақ мерзімді динамикаға қарасақ, үрдіс тіпті айқын бола түседі. Елімізде некелесу коэффициенті 2021 жылдан бері мың адамға шаққанда 6,9-дан 4,25-ке дейін төмендеді.
Ал ажырасу коэффициенті екі еседен астам өскен - 0,98-ден 2,2-ге дейін.Қысқасы, қазіргі қазақстандықтар тәуелсіздікті көбірек қалап немесе некені кейінге қалдырып, қарым-қатынастарын ресми тіркеуге асықпайтын болған. Ал көтерілген шаңырақтар әлдеқайда жиі "бұзылып" жатыр.