ДДСҰ Эболаға байланысты халықаралық дабыл жариялады: бұл Қазақстан үшін нені білдіреді?

Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымының бас директоры Конго Демократиялық Республикасы мен Угандадағы Эбола безгегінің өршуіне байланысты халықаралық маңызы бар қоғамдық денсаулық сақтау саласында төтенше жағдай жариялады. TengriHealth тілшісі бұл статус нені білдіретінін, оның не үшін енгізілетінін және бұдан кейін Қазақстан қалай әрекет етуі керек екенін анықтап көрді.
Төтенше жағдай жариялау нені білдіреді және Қазақстан үшін қауіп бар ма?
Індеттің өршуіне Эбола вирусының сирек кездесетін Bundibugyo (Бундибугйо) штаммы себеп болды. Қазіргі уақытта әлемде оған қарсы тіркелген вакцина да, арнайы ем де жоқ.
Анықтама: Эбола безгегі - бұл Эбола вирусынан туындайтын ауыр вирустық ауру және өлім-жітім деңгейі жоғары, аса қауіпті инфекциялар тобына жатады.
Денсаулық сақтау министрлігі Ұлттық қоғамдық денсаулық сақтау орталығының баспасөз қызметі мәліметінше, халықаралық маңызы бар қоғамдық денсаулық сақтау саласындағы төтенше жағдай - бұл ДДСҰ жаһандық медициналық-санитарлық ережелерге сәйкес жариялай алатын ескертудің ең жоғары деңгейі.

"Төтенше жағдай - бұл пандемия жариялау немесе дүрбелеңге салыну сигналы емес. Бұл індеттің бір елдің шекарасынан шығып кеткені немесе оның таралу қаупі жоғары екені туралы ресми халықаралық хабарлама", - деп хабарлады орталық.

Мамандардың түсіндіруі бойынша, бұл жағдайда мәселе әлемдік қоғамдастықтың жедел үйлестірілген әрекетін талап етеді, ал ДДСҰ-ның халықаралық медициналық-санитарлық ережелеріне қатысушы елдер дайындық шараларын қабылдауы тиіс.
Сарапшылар пікірінше, індеттің өршуі дәл қазір Қазақстанға тікелей әсер етіп тұрған жоқ. Дегенмен, халықаралық әуе қатынасы мен елдер арасындағы халықтың қоныс аударуына байланысты инфекцияның келу қаупі сақталады.

"Осыған байланысты біздің мемлекет, ДДСҰ-ға мүше басқа елдер сияқты, әсіресе шекарадағы өткізу пункттерінде және инфекциялық стационарларда эпидемиологиялық бақылауды күшейтуі тиіс", - делінген хабарламада.

Орталық мәліметінше, Қазақстан халқы үшін қауіп деңгейі қазір төмен деп бағаланып отыр. Эбола, мысалы, COVID-19-ға қарағанда әлдеқайда қиын жұғады. Жұқтыру үшін ауру адамның қаны және басқа да биологиялық сұйықтықтарымен байланыс болуы қажет.
Халықаралық дабыл жарияланғаннан кейін не болады?
Денсаулық сақтау саласында төтенше жағдай жарияланғаннан кейін ДДСҰ халықаралық деңгейде әрекет ету үшін кеңейтілген өкілеттіктерге ие болады. Ұйым келесі шараларды жүзеге асыра алады:

барлық қатысушы мемлекеттер үшін міндетті уақытша ұсынымдар шығару;
індет ошағына зертханалық жабдықтарды, жеке қорғаныс құралдарын және диагностикалық тесттерді жеткізуді үйлестіру;
ауру ошағына эпидемиологтар мен медицина мамандарының халықаралық топтарын жіберу;
шұғыл пайдалану механизмі аясында вакциналар мен дәрі-дәрмектерді әзірлеуді және оларға қолжетімділікті жеделдету;
елдерден ауру жағдайлары мен қабылданған шаралар туралы деректермен жүйелі түрде алмасуды талап ету.

Басқа елдер қалай әрекет етуі керек?
Халықаралық медициналық-санитарлық ережелерге (ХМСЕ) қатысушы барлық мемлекет ДДСҰ ұсынымдарын орындауға міндетті, деп атап өтті сарапшылар.

әуежайлар мен шекара бекеттерінде санитарлық-карантиндік бақылауды күшейту - індет аймағынан келетін, ауру белгілері бар жолаушыларды анықтау;
медицина қызметкерлеріне Эбола ауруының симптомдары мен инфекция жұқтыру күдігі туындаған кездегі іс-қимыл алгоритмдері туралы ақпарат беру;
зертханалардың Эбола вирусына тест жүргізуге дайындығын қамтамасыз ету;
аурудың сырттан келу жағдайы анықталғанда қолданылатын шұғыл әрекет ету жоспарларын дайындау немесе жаңарту;
ХМСЕ жөніндегі ұлттық үйлестіру орталығы арқылы ДДСҰ-ға ақпаратты жүйелі түрде беріп отыру.

Сонымен қатар ДДСҰ айтарлықтай қажеттілік болмаса, шекараларды толық жабуды немесе әуе қатынасын тоқтатуды ұсынбайды.
Індеттің өршуі туралы не белгілі?
Жарияланым шыққан сәтте әлемдік БАҚ Конго Демократиялық Республикасында Эбола безгегінен қайтыс болғандар саны 100-ден асқанын, сонымен қатар 500-ден аса жұқтыру күдігі бар жағдай тіркелгенін хабарлады.
Уганда астанасы Кампалада Конгодан келген екі адамнан ауру расталды, деп атап өтті ҰҚДС Орталығының баспасөз қызметі.