Ո՞ր դեպքում կարող է Ադրբեջանը դառնալ Հայաստանի անվտանգության երաշխավոր․ Արզումանյանը՝ Ալեն Սիմոնյանի խոսքերի մասին
«Մեդիալաբի» հարցերին պատասխանում է քաղաքական գիտությունների դոկտոր, ազգային անվտանգության հարցերով փորձագետ Հրաչյա Արզումանյանը
– «Շատ է խոսվում երաշխավորի մասին, և մեր ընդիմադիր գործընկերները նաև Ազգային ժողովում մեկ-մեկ ասում են՝ ո՞վ է ձեր երաշխավորը, Ադրբեջա՞նն է ձեր երաշխավորը, և չեն հասկանում, որ Ադրբեջանի անվտանգության ամենամեծ երաշխավորը Հայաստանի Հանրապետությունն է, իսկ Հայաստանի Հանրապետության երաշխավորը Ադրբեջանն է»: Այս մտքի հեղինակը խորհրդարանի ղեկավար Ալեն Սիմոնյանն է, պարո՛ն Արզումանյան: Իսկապե՞ս այս երկու պետությունը կարող են միմյանց անվտանգության երաշխավորը հանդիսանալ:
– Շատ դժվար է պատասխանել այդ հարցին, որովհետև մտքի հեղինակը Հայաստանի խորհրդարանի ղեկավարն է, իսկ Հայաստանը խորհրդարանական երկիր է, ու երկրի գլխավոր մարմինը խորհրդարանն է, ոչ թե վարչապետը: Հետևաբար, երբ ԱԺ նախագահը չի հասկանում անվտանգության խոսքի նշանակությունը, մի քիչ զարմանալի է, ես չեմ ենթադրում, թե Ալեն Սիմոնյանը չգիտի անվտանգության սկզբունքները կամ չգիտի՝ ինչ է նշանակում անվտանգություն:
Ադրբեջանը, Թուրքիան, Ռուսաստանը պատերազմ են հայտարարել Հայաստանին, հիմա մի երկիր, որի հետ դու պատերազմի մեջ ես, որովհետև այսօր դու ունես ընդամենը հրադադար, Թուրքիայի հետ բլոկադան նույնությամբ կա, ինչը պատերազմի շարունակության ձև է, այս պարագայում, երբ երկրի ղեկավարը հայտարարում է, թե քեզ հետ պատերազմ վարող երկրները քո անվտանգության երաշխավորներն են, կարող է բացատրվել հետևյալ կերպ. եթե դու ընդունում ես, որ պարտվել ես, որ դու ստորագրում ես կապիտուլյացիա և լրիվ ենթարկվում ես Ադրբեջանին, այդ ժամանակ Հայաստանը կորցնում է իր ինքնիշխանությունը ու դառնում է Ադրբեջանի մաս՝ որպես «Արևմտյան Ադրբեջան», ապա այդ ժամանակ «Արևմտյան Ադրբեջանի» անվտանգության երաշխավորը դառնալու է Բաքուն:
Կամ կարելի է մի ֆանտաստիկ պահ պատկերացնել, երբ Ադրբեջանը, Հայաստանը, Թուրքիան, Վրաստանը, Ռուսաստանը, Իրանը կկազմեն մեծ կոալիցիա, բայց, կրկնում եմ, սա անհավանական սցենար է մեր ժամանակներում: Հետևաբար, երբ դիտարկում ենք այն իրականությունը, որն այսօր կա, ապա նման հայտարարությունը միայն մեկ դեպքում կարող է իրականությանը համապատասխանել, երբ Հայաստանը ստորագրում է կապիտուլյացիա ու կազմալուծվում է, բայց այստեղ էլ խնդիր կա:
Լավ իմանալով այն թշնամանքը, որ Ադրբեջանի հասարակության մեջ կա հայերի նկատմամբ, Հայաստանի փորձն էլ Բաքվում, Սումգայիթում, Արցախում, չեմ էլ հասկանում, թե որտե՛ղ պետք է տեղափոխվի հայ հասարակությունը, որովհետև Ադրբեջանը դժվար թե հայ հասարակության անվտանգությունն ապահովի: Արցախի փորձը ցույց տվեց, որ նորմալ հայը չի կարող իր ընտանիքը թողնել Ադրբեջանի վերահսկողության տակ, փառք Աստծո, արցախահայությունը փրկվեց՝ տեղափոխվելով Հայաստան, բայց Հայաստանից ո՞ւր պետք է տեղափոխվենք:
Լուծումներից մեկն էլ սա կարող է լինել. «Արևմտյան Ադրբեջան»՝ առանց հայերի: Խորհրդարանի ղեկավարին պետք է հարցնել, թե այդ երկու տարբերակներից ո՞րն է ինքը առավել հավանական համարում կամ ընդունում:
– Բայց Ալեն Սիմոնյանը ու իր քաղաքական թիմն ասում են, թե Հայաստանն ու Ադրբեջանը այլևս խաղաղության մեջ են, չկա՛ պատերազմ:
– Մենք խաղաղության մեջ չենք: Անգամ պայմանագիր չկա ստորագրված այդ մասին, ի՞նչ խաղաղության մասին են խոսում: Ես դեռ չեմ էլ խոսում այդ պայմանագրի կատարման, կայունության ու այլնի մասին, եթե անգամ այն լինի էլ, բայց դա էլ չկա: ՔՊ-ն ու նրա ներկայացուցիչներն ուղղակի խաբում են հայերին կեղծ խաղաղության խոսույթով ու մոտեցումներով, Հայաստանը պատերազմի մեջ է, մենք ունենք ընդամենը հրադադար ու չունենք լայնածավալ ռազմական գործողություններ:
Ռուսաստանը, Թուրքիան, Ադրբեջանը, Իսրայելը հայ ազգի ու Հայաստանի դեմ տեղեկատվական դաշտում հիբրիդային պատերազմը շարունակում են: Մենք պատերազմի մեջ ենք, ու այդ երկու-երեք տնտեսական բեռի տեղափոխումը, հայկական կողմի միակողմանի զիջումները, Արցախի հանձնումը չի կարելի ներկայացնել որպես վերջնական խաղաղություն:
– Այսինքն՝ այս պայմաններում նման հայտարարության իմաստը ո՞րն է, պարո՛ն Արզումանյան:
– Անվտանգության երաշխավոր դասական իմաստով՝ ո՛չ, բայց ես նշեցի մի քանի տարբերակ, որի դեպքում Ադրբեջանը կարող է դառնալ ՀՀ անվտանգության երաշխավորը: Առաջին՝ երբ դու կազմալուծում ես պետությունը և դուրս ես գալիս Հայաստանից, ինչպես արեցինք Արցախում, երկրորդ՝ ստորագրում ես կապիտուլյացիա ու ենթարկվում ես ադրբեջանական օրենքներով ապրելուն, երրորդ՝ երբ Հարավային Կովկասը դառնում եմ Եվրամիության մաս, բոլորը մտնում են մի կառույցի մեջ ու ապրում են, ինչպես ապրել են Սովետական Միությունում: Մնում է պարզել, թե այս երեք տարբերակից ո՛րը նկատի ունի ՀՀ խորհրդարանի ղեկավարը: Դե, վերջին տարբերակը ֆանտաստիկայի ժանրից է, մնում են այն երկուսը, այնպես որ, ԱԺ նախագահը չի խաբում, մենք մոտենում ենք վերջնական խաղաղության:
Քրիստինե Աղաբեկյան
MediaLab.am
The post Ո՞ր դեպքում կարող է Ադրբեջանը դառնալ Հայաստանի անվտանգության երաշխավոր․ Արզումանյանը՝ Ալեն Սիմոնյանի խոսքերի մասին first appeared on MediaLab Newsroom-Laboratory.