БАД-тар жаңа ереже бойынша сатыла бастайды: мән-жайы
Қазақстанда биологиялық белсенді қоспаларды (БАД) цифрлық таңбалау енгізілмек. Мұндай өнімдердің жылына қаншасы сатылатыны, олардың қалай тексерілетіні және қосымша бақылаудың не үшін қажет екені туралы - TengriHealth материалынан оқыңыз.
Мән-жайы
"Ашық НҚА" сайтында Сауда және интеграция министрінің "Таңбалануға жататын тауарлар тізбесін және оны енгізу күнін айқындау туралы" бұйрық жобасы жарияланды.
Құжатта БАД-тарды міндетті цифрлық таңбалауды 2026 жылдың қыркүйегінен бастап енгізу жоспарланғаны айтылған.
Бұл шара мынадай нәтиже береді деп күтіледі:
БАД-тардың заңсыз айналымы мен контрафактілік өнімдер көлемін азайту;
салықтың жиналуын арттыру;
нарықта тең бәсекелестік жағдайын жасау.
Денсаулық сақтау министрлігі Санитарлық-эпидемиологиялық бақылау комитетінің басқарма басшысы Әйгерім Садыбаева 2025 жылы Қазақстанда БАД-тарды таңбалау бойынша пилоттық жоба аяқталғанын айтты.
Анықтама: Дәрілік затты таңбалау - бұл дәрілік заттың қаптамасына нақты деректерді (әдетте бірегей код түрінде) қолдану жүйесі, бұл дәрілік заттың өндірушіден пациентке дейінгі жолын бақылауға мүмкіндік береді.
"Жобаға 15 импорттаушы, өндіруші және биологиялық белсенді қоспалардың дистрибьюторлары қатысып, кәсіпорындарда БАД-тарды таңбалау механизмі пысықталды. Қазіргі уақытта комитет осы процедураға қатысты барлық мәселені реттейтін ережелерді әзірлеп жатыр", - деді Садыбаева.
Ол таңбалау мұндай препараттардың өндірілуі мен өткізілуінің бүкіл циклін қадағалауға мүмкіндік беретінін атап өтті. Тұтынушылар да арнайы қосымша арқылы бұл ақпаратты тексере алады.
Қазақстанда қанша БАД-тар сатылады?
Әйгерім Садыбаева биологиялық белсенді қоспалардың сатылымы бойынша статистиканы келтірді.
"Қазақстанда жыл сайын мұндай препараттардың шамамен 50-60 миллион қаптамасы сатылады. Ең танымал өндірушілер - Ресей, АҚШ, Еуропа елдері және басқалар".
Мамандар БАД-тар сапасы мен сату ережелерін бақылау үшін бақылау мақсатында сатып алу жүргізіп, жарнамаға мониторинг жасайды.
"2025 жылы комитет БАД-тардың 400-ге жуық үлгісін зерттеді, оның 18,8 пайызы белгіленген стандарттарға, соның ішінде таңбалау бойынша сәйкес келмеді", - деп түсіндірді сарапшы.
Сонымен қатар, комитет қызметкерлері түрлі сайттар мен әлеуметтік желілерде биологиялық белсенді қоспалардың жарнамалануына қатысты 5,5 мыңға жуық деректі тексеріп, 1000-ға жуық заңбұзушылықты анықтаған.
Садыбаева нарықта сатылатын барлық БАД-тардың мемлекеттік тіркеу туралы куәлігі болуы тиіс екенін, ол препараттардың қауіпсіздігін растайтынын атап өтті.
Бұған дейін танымал БАД-тар мен арықтауға арналған тағамдық қоспалардың көмегі бар-жоғын талдаған болатынбыз.