Ўзбекистон ташқи савдосида рекордли ўсиш ва савдо дефицити
2026 йилнинг январь-февраль ойларида Ўзбекистоннинг ташқи савдо айланмаси 11,6 миллиард долларни ташкил этди. Бу кўрсаткич 2025 йилнинг шу даврига нисбатан 767 миллион долларга ёки 7,1 фоизга кўп бўлиб, мамлакатнинг халқаро савдо фаолиятида сезиларли ўсишни кўрсатмоқда.
Бунда экспорт ҳажми 3,54 миллиард долларни ташкил этди, бу эса аввалги даврга нисбатан 23,4 фоизга камайган. Шу билан бирга, импорт ҳажми эса 8,04 миллиард долларга етди ва бу кўрсаткич 29,8 фоизга ўсган. Ташқи савдо салбий сальдоси эса 4,5 миллиард доллардан ошиб кетди, бу мамлакатнинг импортга бўлган юқори талабини акс эттирмоқда.
Экспорт ҳажмидаги камайишнинг асосий сабаби олтин экспортининг камайиши билан боғлиқ бўлиши мумкин. 2025 йилда мамлакат 9,9 миллиард долларлик олтин сотган ва бу умумий экспортнинг 29,3 фоизини ташкил қилган. Сўнгги беш йилда эса олтин сотуви қуйидагича бўлган:
- 2019 йил – 4,9 миллиард доллар (умумий экспортнинг 28,2 фоизи)
- 2020 йил – 5,8 миллиард доллар (38,3 фоиз)
- 2021 йил – 4,1 миллиард доллар (24,7 фоиз)
- 2022 йил – 4,1 миллиард доллар (21,3 фоиз)
- 2023 йил – 8,1 миллиард доллар (32,8 фоиз)
- 2024 йил – 7,4 миллиард доллар (27,8 фоиз)
Шу тариқа, олтин экспорти Ўзбекистоннинг ташқи савдосида муҳим аҳамиятга эга бўлиб, унинг ҳажми йилдан йилга ўзгариб туради. Бу ҳолат ташқи иқтисодиётнинг барқарорлигини таъминлаш ва валюта келиб тушумларини кўпайтиришда муҳим роль ўйнайди.
Мамлакатдаги импортнинг кўпайиши ва экспортнинг қисқариши эса савдо дефицитининг ошишига сабаб бўлиб, давлат иқтисодиёти учун янги стратегик қадамлар ва ташқи савдо сиёсатидаги таҳлилларни талаб қилмоқда.
Бу маълумотлар Ўзбекистон иқтисодий муҳитидаги динамикани тушуниш ва халқаро савдодаги имкониятларни баҳолашда муҳим аҳамият касб этади.