Самараси исботланмаган дорилар энди давлат рўйхатидан ўтказилмайди
Ўзбекистон Соғлиқни сақлаш вазирлиги дори воситаларининг сифати ва хавфсизлигини таъминлаш мақсадида янги тартибни жорий этмоқда. Эндиликда ҳар бир препарат бозорга чиқишидан аввал унинг нафақат таркиби, балки даволаш хусусияти қанчалик ҳақиқатга яқинлиги ҳам жиддий синовдан ўтказилади.
Мустақил экспертлар назорати
Янги низом лойиҳасига кўра, дори воситаларининг самарадорлигини баҳолаш учун Соғлиқни сақлаш вазирлиги ҳузуридаги Фармацевтика маҳсулотлари хавфсизлиги маркази масъул этиб белгиланди. Жараёнга далилларга асосланган тиббиёт тамойиллари асосида иш юритувчи, камида 40 нафар мустақил экспертдан иборат Илмий комиссия жалб этилади.
Экспертлар таркибига қўйиладиган талаблар жуда юқори:
-
Тиббиёт ёки фармацевтика фанлари бўйича DSc ёки PhD илмий даражасига эга бўлиши;
-
Соҳада камида 10 йиллик амалий иш стажи мавжудлиги;
-
Илмий-амалий тиббиёт марказлари ёки клиник муассасаларда фаол меҳнат қилаётган бўлиши шарт.
Дори воситалари учта тоифага ажратилади
Комиссия тақдим этилган ҳужжатларни ўрганиб чиқиб, дориларни қуйидаги гуруҳларга саралайди:
-
Самарадорлиги исботланганлар — улар муаммосиз давлат рўйхатидан ўтказилади.
-
Самарадорлиги ўрганилган, лекин исботини топмаганлар — бундай препаратлар қайта экспертизадан ўтказиш учун юборилади.
-
Самарадорлиги умуман ўрганилмаганлар — бу тоифадаги дориларни рўйхатдан ўтказиш қатъиян рад этилади.
Шаффофлик — асосий мезон
Янги тизимнинг яна бир афзаллиги унинг очиқлигидадир. Илмий комиссия томонидан қабул қилинган қарорлар ва шаклланган рўйхатлар бир иш куни ичида ваколатли органнинг расмий веб-сайтида эълон қилиб борилади. Бу эса аҳоли ва шифокорларга қайси дори воситаси ҳақиқатда шифо бериши, қайси бири эса шунчаки реклама эканини билиш имконини беради.
Ушбу ислоҳот соғлиқни сақлаш тизимида "фейк" ёки таъсири шубҳали бўлган препаратлар айланмасига чек қўйиб, дорихоналарда фақат сифатли ва фойдали маҳсулотлар қолишига хизмат қилади.
Сизнингча, дориларнинг самарадорлигини бундай қатъий назорат қилиш нархларга қандай таъсир кўрсатиши мумкин?