Ermenistan'da hükümet ile kilise arasındaki kriz giderek büyüyor
Başbakan Nikol Paşinyan yönetimi, kilisenin siyaset üzerindeki etkisini eleştirirken Ermeni Apostolik Kilisesi ise hükümeti ulusal değerleri zayıflatmakla suçluyor. Taraflar arasında özellikle dış politika, 2. Karabağ Savaşı sonrası süreç ve iç reformlar konusunda görüş ayrılıkları öne çıkıyor.
Hükümet kanadı, kilisenin siyasi süreçlere doğrudan müdahil olmaması gerektiğini savunarak devlet ile din işlerinin ayrılığına vurgu yapıyor. Paşinyan'a yakın isimler, kilisenin muhalefetle birlikte hareket ederek hükümete karşı kamuoyu oluşturmaya çalıştığını ileri sürüyor.
Paşinyan'a göre II. Garegin ruhani lider olamaz
Kilise, Paşinyan'ı 2. Karabağ Savaşı sonrasında Azerbaycan'a taviz vermekle suçlarken Paşinyan ise kiliseyi "devlet işlerine karışmak" ve "iktidarı ele geçirmeye çalışmakla" itham ediyor. Paşinyan ayrıca Ermeni Apostolik Kilisesinin ruhani lideri Katolikos II. Garegin'in bekarlık yeminini bozarak çocuk sahibi olduğunu, bu nedenle ruhani lider olamayacağını savunuyor.
Bazı eyaletlerin başpiskoposlarının geçen yıl hükümeti yasa dışı yollarla devirmeyi planlamakla suçlanarak tutuklanması, kiliseye yakın çevrelerce "baskı ve sindirme" olarak değerlendirilirken hükümet yetkilileri ise işlemlerin hukuki çerçevede yürütüldüğünü ve din adamlarının değil, eylemlerin hedef alındığını belirtiyor.
Başbakan Paşinyan, 2025'te açıkladığı ve Ermeni Apostolik Kilisesi'nde reformları öngören planı hayata geçirmeye çalışıyor.
Kilise yönetiminde değişiklik öngören reform planına göre, Katolikos makamı II. Garegin'den alınıp yerine vekil atanacak.
Ermeni Apostolik Kilisesi için belirlenecek yeni kurallar onaylanana kadar Katolikos seçimi yapılmayacak, vekil olarak atanan rahip de Katolikosluk makamına hak iddia edemeyecek. Kurallar onaylanınca, tüm adayların ahlaki bütünlüğü ve davranışları doğrulandıktan sonra Katolikos seçimi yapılacak.
Kilise ve hükümet Noel kutlamalarını ayrı yaptı
5 Ocak 2026'da II. Garegin'i desteklemeyen din adamları Paşinyan'la bir araya gelerek kilisedeki reform sürecini görüştü.
Kilisenin siyasete karışmasının engellenmesi, Katolikos II. Garegin'in davranışları ve kilisenin manevi hayatındaki aksaklıkların ele alındığı toplantı sonrasında, reformların sürdürülmesi için bir koordinasyon konseyinin kurulması kararlaştırıldı.
Hükümet ile kilise arasındaki gerilim, Ermenistan'ın toplumsal ve dini hayatına da yansıyor.
Noel kutlamaları ve ayinler kilise ve hükümet tarafından ayrı yapıldı. Paşinyan ve kendisini destekleyen din adamları ile vatandaşlar Erivan'da, Katolikos II. Garegin ve destekçileri ise Eçmiadzin'de bayramı kutladı.