BAE’de İsrail çatlağı var: Şarika Emirliği yakın ilişkilere itiraz ediyor
Abraham Anlaşmaları’na katılan ilk Ortadoğu ülkelerinden biri olan Birleşik Arap Emirlikleri’ni (BAE) oluşturan 7 emirlik arasında İsrail ile yaşanan askeri ve diplomatik yakınlaşma çatlağa sebep oldu. Abu Dabi, Dubai, Şarika, Acman, Ummül Kayveyn, Füceyre ve Resü’l-Hayme’den oluşan bu yapı, kağıt üzerinde ortak bir devlet sistemiyle yönetiliyor ancak federasyon içindeki emirlikler, iç yönetim, ekonomi, kültürel yapı ve dış ilişkiler konusunda farklı önceliklere ve hassasiyetlere sahip bulunuyor. Özellikle dış politika ve güvenlik başlıklarında Abu Dabi’nin ağırlığı belirleyici olurken, diğer emirliklerin bu kararlara sınırlı ölçüde dahil olabildiği biliniyor. BAE’nin İsrail ile hem ilişkilerini normalleştirmesi, hem de bölgede paralel askeri ve diplomatik adımlar atması bazı Emirlikleri rahatsız ediyor. Son günlerde BAE’lilerin kullandığı sosyal medya platformlarında Şarika’nın federasyondan ayrılması yönünde tartışmalar yaşanırken, Yeni Şafak'a konuşan Ortadoğu ve Afrika Araştırmacıları Derneği (ORDAF) Başkanı Prof. Dr. Zekeriya Kurşun, BAE'yi oluşturan yedi emirliğin hepsinin aynı düşüncede olduğunu söylemenin yanlış olacağını belirtti.
TAM MÜTTEFİKLİK YOK
BAE’deki yedi emirliğin dış politika ve bölgesel gelişmeler konusunda aynı bakış açısına sahip olmadığını vurgulayan Prof. Dr. Zekeriya Kurşun, özellikle İsrail’i gerekçe gösteren Şarika Emirliği’nin Dubai ve Abu Dabi’ye kıyasla daha muhafazakâr bir yapıya sahip olduğunu ifade etti. Birliğin merkezinde Abu Dabi’nin yer aldığını ve Muhammed bin Zayed’in belirleyici rol üstlendiğini vurgulayan Kurşun, diğer emirliklerin bir kısmının bu çizgiyle örtüşmeyen yaklaşımlar taşıdığına dikkat çekti. BAE’nin “topyekûn İsrail müttefiki” olarak tanımlanamayacağına işaret eden Kurşun, “Emirliklerin ortak hareket ettiği durumlarda sessiz kalmayı tercih ediyor. Bunun temel nedeni ekonomik yapı ve refah düzeni. Hiçbir emirlik mevcut sosyal ve ekonomik kazanımlarını riske atmak istemiyor” değerlendirmesini yaptı.
HALK FARKLI
BAE'de halk ile yönetim arasındaki ilişkilere de değinen Kurşun, BAE nüfusunun yaklaşık yüzde 80’inin yabancılardan oluştuğu, yerli nüfusun ise sayısal olarak sınırlı olduğu bilgisini verdi. Bu durumun yönetime karşı açık bir muhalefet geliştirilmesini zorlaştırdığını belirten Kurşun, “Ekonomik imkânlar ve refah mevcut düzenin korunmasında etkili. Filistin meselesinde halkın farklı düşündüğünü söyleyebiliriz. BAE’de Filistin halkının haklarını savunma konusunda hassasiyeti yüksek entelektüel bir kesim var ancak mevcut şartlar altında halk, Devlet Başkanı Muhammed bin Zayed’in aldığı kararları değiştirebilecek bir güce sahip değil” şeklinde konuştu.
ŞARİKA İTİRAZ EDİYOR
Şarika Emirliği’nin Dubai ve Abu Dabi’ye kıyasla daha muhafazakâr bir yapıya sahip olduğunu belirten Kurşun, bölgenin mezhepsel olarak büyük ölçüde Maliki geleneğe mensup olduğunun altını çizdi. Şarika’nın yöneticisinin tarihçi kimliğine sahip, entelektüel düzeyi yüksek ve dünya gelişmelerini yakından takip eden bir isim olduğunu ifade eden Kurşun, “Bu durum Şarika’yı bazı konularda diğerlerinden ayırıyor. Bu farklılık mevcut siyasi dengeyi değiştirecek güçte olmasa da Şarika Emirliği, uluslararası alanda saygın bir konuma sahip ve bazı meselelerde görüşleri dikkate alınıyor” yorumunda bulundu. Kurşun ayrıca, BAE içinde İsrail politikalarına mesafeli duran emirlikler bulunduğunu, tüm emirliklerin aynı çizgide olmadığını, ancak birlik yapısı ve ekonomik dengeler nedeniyle bunun açık siyasi tutuma dönüşmediğini de sözlerine ekledi.
İstikrarsızlık ittifakı: BAE ve İsrail