تأثیرات جنگ بر کودکان کار در ایران

محمدمهدی سیدناصری (حقوقدان، مدرس دانشگاه و پژوهشگر حقوق بین‌الملل کودکان) در یادداشتی درباره تاثیرات جنگ بر کودکان کار نوشت: کودکان کار، این فرزندان فراموش‌شده وطن، امروز قربانیان خاموش سیاست‌های تجاوزکارانه و تحریم‌ها و بی‌عدالتی‌های اقتصادی‌اند.

کودکان، تپش‌های زلال قلب آینده‌اند؛ تداوم امید و سرزندگی یک ملت در سیمای معصوم آنان متجلی است. در سرزمینی که هزاران سال پرچم فرهنگ، شعر، دانش و ایستادگی را بر بلندترین قله‌های تاریخ برافراشته، کودکان، میراث‌داران اصلی هویت و شرافت ایرانی‌اند. اما این روزها، طوفان‌های سیاسی و نظامی، حتی بی‌رحمانه‌تر از شمشیر دشمن، بر جان و روان این نسل نوخاسته فرود می‌آید. تجاوزات اخیر رژیم صهیونیستی و موج‌های سنگین جنگ روانی، اضطراب و ناامنی را به درون خانه‌های ایرانیان کشانده است. کودکانی که باید در آغوش مدرسه، کتاب و بازی پرورش یابند، اینک در سایه تهدید، فقر و بی‌پناهی، در خیابان‌ها به دنبال لقمه‌ای نان سرگردان‌اند. کودکان کار، این فرزندان فراموش‌شده وطن، امروز قربانیان خاموش سیاست‌های تجاوزکارانه و تحریم‌ها و بی‌عدالتی‌های اقتصادی‌اند. آری، ایران سرزمین فردوسی و خیام، در تاریخ ایستاده است تا کودکانش بر خاک وطن قد بکشند، نه بر سیمان سرد خیابان‌ها. امروز، دفاع از کودکان کار، دفاع از شرافت، هویت و آینده ایران است. این دفاع، سنگری است به بزرگی هر وجب از این خاک مقدس. تجاوز رژیم صهیونیستی بصورت مستقیم و غیرمستقیم به کشور عزیزمان ایران، باعث افزایش اضطراب و احساس ناامنی در میان کودکان شده است. روان‌شناسان هشدار می‌دهند که اطلاع‌رسانی بدون مدیریت احساسی، رعب و استرس را در ذهن کودکان تقویت می‌کند. بی‌ثباتی اقتصادی، قطع کمک‌های بین‌المللی و افزایش هزینه‌های معیشتی، خانواده‌ها را برای تأمین  زندگی  مجبور به ارسال کودکانشان به بازار کار کرده است. کودکان کار، خصوصاً در جمع‌آوری زباله و مشاغل ناایمن، از آموزش و رشد مطلوب محروم می‌شوند؛ فقر و جنگ در کنار هم انرژی این نسل را در مسیر آسیب‌زایی سوق می‌دهد. تجاوز رژیم صهیونیستی به غزه نمونه بارز نقض کنوانسیون‌های بین‌المللی، از جمله اصل جداسازی بین نظامیان و غیرنظامیان است. در داخل ایران، اگرچه دولت به معاهدات بین‌المللی متعهد است، اما فقدان داده به‌روز و سازوکار اجرایی قوی، به حضور غیرقانونی کودکان در بازار کار مشروعیت داده است. نیاز فوری به همبستگی ملی برای متوقف کردن چرخه فقر و بازسازی روحی و روانی کودکان وجود دارد. اجرای برنامه‌های حمایتی مالی، روانی و آموزشی متناسب با اصول حقوق کودک و قوانین بین‌المللی ضروری است. 

راهکارهای پیشنهادی چیست؟