Senegal'de Başbakan ve Cumhurbaşkanı arasında siyasi kriz
Medya ve muhaliflerin kendisine yönelik saldırılarına Faye'ın göz yumduğunu belirten Sonko, bu durumdan rahatsızlığını bildirmesine rağmen Cumhurbaşkanının duruma kayıtsız kaldığını söyledi.
Sonko, Mayıs 2023'te henüz muhalif bir isimken dönemin Turizm Bakanı Mame Mbaye Niang'ın açtığı hakaret davasında aldığı cezanın Yüksek Mahkeme tarafından 1 Haziran'da onanmasına tepki göstererek "Onunla (Faye) görüştüm. İsterse bu süreci durdurabilirdi ancak neden halen harekete geçmedi? Onun yerinde olsaydım süreç böyle işlemezdi." ifadelerini kullandı.
Ülkede ciddi bir yönetim sorunu olduğunun altını çizen Sonko, "Senegal'de sıradan bir siyasi kriz yaşanmıyor, ülkede ciddi bir otorite sorunu var. Böyle giderse iktidarda kalmamız mümkün değil. Eğer Cumhurbaşkanı benim artık işe yaramadığımı düşünüyorsa koltuğu devretmeye hazırım ve milletvekilliği görevime dönerim." diye konuştu.
Sonko'yu 1 Temmuz'daki Yüksek Mahkeme kararı kızdırdı
Sonko'nun hem Cumhurbaşkanı Faye hem de Meclis Başkanı El Malick Ndiaye yurt dışındayken böyle bir çıkışta bulunması Senegal kamuoyunda ses getirdi.
Sonko'nun söz konusu hakaret davasından Mayıs 2023'te aldığı ceza, 1 Temmuz'da Yüksek Mahkeme tarafından onanmıştı. Karar Sonko tarafından şaşkınlık ve öfkeyle karşılanmıştı. Karara itiraz edeceklerini belirten Sonko, daha sürecin bitmediğinin altını çizmişti.
Sonko'nun, Cumhurbaşkanı Faye'dan Yüksek Mahkeme'nin kararına karşı bir adım beklediği ancak Faye'ın bu konudaki sessizliğinin iki isim arasında soğuk rüzgarlar esmesine neden olduğu iddia edilmişti.
Sonko, söz konusu davada 6 ay ertelemeli hapis ve 200 milyon CFA (35 bin ABD doları) para cezasına çarptırılmıştı ve giydiği bu hüküm nedeniyle seçilme hakkını kaybetmişti.
Seçilme hakkını kaybedince en yakın dostunu aday gösterdi
Her fırsatta 2024'teki seçimlerde cumhurbaşkanı olacağını söyleyen PASTEF lideri Sonko, hakkında ilk yargı süreci Mart 2021'de açılan tecavüz davasıyla başlamıştı.
Bir masaj salonu çalışanına tecavüz etmekle suçlanan Sonko, davanın tamamen politik olduğunu söyleyerek, o dönemin Cumhurbaşkanı Macky Sall'i suçlamıştı.
Sonko, o tarihten itibaren farklı suçlamalar nedeniyle birçok kez gözaltına alınmış ve en sonunda 31 Ağustos 2023'te "ayaklanma çağrısı yapmak" suçlamasıyla cezaevine gönderilmişti.
O dönem Sonko'nun sağ kolu olan Faye da Nisan 2023'te Sonko ile ilgili yaptığı paylaşımlarla "kamuoyuna yanıltıcı bilgiler verdiği" suçlamasıyla hapse atılmıştı.
Sonko'nun söz konusu hakaret davasında giydiği hüküm nedeniyle 2024 Nisan'da düzenlenecek cumhurbaşkanlığı seçiminde aday olamayacağı kesinleşince, bu göreve Sonko'nun "yol arkadaşım" dediği en güvendiği ismi Faye aday gösterilmişti.
Sonko destekçileri, liderlerine oy veremeyecekleri için siyaset tecrübesi olmayan ve kamuoyunun tanımadığı Faye'ın etrafında toplanmış ve seçim sürecini "Diomaye Sonko'dur, Sonko da Diomaye" sloganıyla 2 ismin yan yana fotoğraflarıyla yürütmüştü.
Seçim kampanyası başladığında halen ezaevinde bulunan Sonko ve Faye, sandığa 10 gün kala Cumhurbaşkanı Sall'in çıkardığı siyasi aftan faydalanarak serbest kalmıştı.
Faye, seçimden ilk turda yüzde 54,2 oy alarak zaferle çıkmış ve göreve gelir gelmez Sonko'yu da Başbakan olarak atamıştı.
"Karizmatik ve hırslı bir lider" olarak tanımlanan Sonko'nun Başbakanlık gibi nispeten daha pasif bir görevde çok kalamayacağı ve iki yakın dostun arasının bir süre sonra açılabileceği yorumları yapılmıştı.