Қазақстан мен Ресей АЭС құрылысы бойынша жол картасына қол қойды
Ресейлік “Риа Новости” жазуынша, АЭС құрылысы жобасы бойынша келісімге Қазақстан мен Ресей жағы 20 маусымда Петербург халықаралық экономика форумы аясында қол қойған.
Жол картасына Ресей жағынан “Росатом” басшысы Алексей Лихачев, Қазақстан жағынан атом энергиясы жөніндегі агенттіктің төрағасы Алмасадам Сәтқалиев қол қойған.
Лихачевтің сөзінше, тараптар “жобаның нақты параметрлеріне” көшкен.
Қазақстан атом энергиясы жөніндегі агенттігінің хабарлауынша, жобаны дайындау және іске асыру кезеңдерін қамтитын жол картасында “инженерлік-іздестіру жұмыстарын жүргізу, EPC-шарт жасасу және жобалық құжаттаманы әзірлеу” көзделген.
Бұған қоса, «Қазақстандық атом электр станциялары» мен «Росатомға» қарасты «Атомстройэкспорт» арасында Алматы облысының Жамбыл ауданында "жобаны іске асыруға байланысты ынтымақтастықтың негізгі қағидаттарын айқындайтын негіздемелік келісімге" қол қойылған. Петербургтегі форум аясында өткен кездесу барысында Ресей жағы АЭС-ті салу жауапкершілігін өздеріне артқаны үшін алғыс айтып, ресейлік ядролық технология “Қазақстанның энергетикалық тәуелсіздігін нығайтады” деп сенім білдірген.
Өткен аптада Қазақстанға алғашқы атом электр станциясын Ресей салып беретіні ресми түрде хабарланған.
Қазақстан қоғамында АЭС-ке қатысты сұрақтар мен күдік-күмән әлі сейілген жоқ.
Қазақстанда бұған дейін азаматтық қоғам өкілдері мен саясаттанушылар АЭС-ті Ресей салатын болса, Қазақстан оған энергия және саяси тәуелді болып қалады деп алаңдаушылық білдірген. Бұған дейін энергетика сарапшылары "АЭС Қазақстанды Ресейге байлап қояды", "ол қысым құралы болуы мүмкін" деген қауіп айтқан. Ал ресми Астана Қазақстан қоғамына АЭС-ті таңдау шешімінің саяси астары жоқ деуге сендіруге тырысып келеді.
Қазақстан үкіметі биыл ақпанда елдегі бірінші атом электр станциясы салынатын орын ретінде Алматы облысы Жамбыл ауданындағы Балқаш көліне жақын жер ресми түрде бекітілгенін жария еткен. Үкімет шешіміне оған дейін, 2024 жылғы 30 желтоқсанда қол қойылып қойған.
Қазақстан билігі АЭС салу туралы шешімді былтыр қабылдады. Ол шешімді қабылдамас бұрын елде референдум өткізілді. Байқаушылар референдумға дауыс беру кезінде заң талаптарын бұзу фактілері тіркелгенін, мысалы, референдум бюллетеньдерін дауыс беру жәшігіне топтап тастау секілді жайттар анықталғанын хабарлаған.
Орталық референдум комиссиясының ресми қорытындысына сай, дауыс берген азаматтардың 71 пайызы Қазақстанда АЭС салуды қолдаған. Президент Тоқаев АЭС-ті халықаралық консорциум салуы керек деп мәлімдеген.
Экологтардың көбі елде АЭС салуға қарсы. Олар атом электр станциясын салуға қолайлы орын деп айтылып жүрген аймақтағы Балқаш көліне АЭС кері әсер етеді деп есептейді. АЭС салуды жақтаушылар негізінен энергия тапшылығын алға тартады.