ابوذرِ دیروز، ابوذر امروز

کلمه – حسن جوری

در سالهای قبل از انقلاب ، “ابوذر” برترین شخصیت انقلابی بود که در صلابت و شجاعت و در ساده زیستی و مبارزه با فساد بر دیگر صحابه برتری داشت . سخنرانهای مبارز از او میگفتند و مولفان متعهد از او مینوشتند و هنرمندان نمایشنامه او را روی صحنه میاوردند و سازمانهای مسلح به نام او نامیده میشد و…… و خلاصه ابوذر سمبل پایداری در میدان ستیز با ظلم و تبعیص و فساد بود .
با همین تلقی بود که ایه الله “طالقانی” از سوی امام خمینی “ابوذر” لقب گرفت چرا که شخصیت دیگری به رتبه او نمیرسید .

ولی ارام ارام ابوذر از میان ما ناپدید شد و فریاد او در برابر فساد و تبعیض خاموش گردید ولی امروز از او خواسته میشود که بخانه خود برگردد ! زیرا او ناتوان و ضعیف است و حتی قدرت رسیدگی به دو طفل یتیم را هم ندارد !
امروز ابوذر مثالِ “بی عرضگی” شده که صلاحیت مدیریت ندارد و بهتر که در همان “ربذه” به امور شخصی اش بپردازد !
ولی این اتهامِ ناتوانی از کجا پیدا شده ؟
در منابع حدیثی اهل سنت مانند صحیح مسلم و سنن نسایی و ابی داود از پیامبر نقل شده که حضرت به ابوذر فرمود تو فردی ضعیف هستی و حتی مسئولیت دو نفر را هم نپذیر : انی اراک ضعیفا و انی احب لک ما احب لنفسی لا تامرن علی اثنین .
سند این حدیث که همه از رجال عامه اند اینطور است : سعید بن ابی ایوب عن عبیدالله ابی جعفر القرشی عن سالم بن ابی سالم الجیشانی عن ابیه

ولی علمای امامیه هرگز چنین سندی را معتبر ندانسته و چنین مطلبی را به پیامبر نسبت نداده و بر ان اعتماد نکرده اند ولذا در رجال و تراجم هزار ساله شیعه از رجال نجاشی تا موسوعه هایی مانند قاموس الرجال و اعیان الشیعه ذِکری از این حدیث دیده نمیشود . و در امالی شیخ (ص۳۸۴) نیز روایت عینا با همین سند عامی نقل شده که نشان میدهد ریشه قضیه کجاست !

ولی چرا ابوذر — پاک ترین صحابی و شجاع ترین انسان در مبارزه با فساد — متهم به ناتوانی و ضعف است ؟

علامه شعرانی که محققی برجسته در تاریخ و حدیث است میگوید : بنظر میرسد این روایت از جعلیات راویان وابسته به بنی امیه باشد که ابوذر در مبارزه با ظلم و فساد انها بود . انها میخواستند عدالت خواهی و تبعیض ستیزی ابوذر را ضعف و ناتوانی معرفی کنند ، اساسا دیکتاتورها عدالت را ضعف حکومت میشمارند و قدرت را در ظلم میبینند در حالیکه پیامبر فرمود : (الملک یبقی مع الکفر و لا یبقی مع الظلم ) بقا و پایداری هر چیز ریشه در قوت ، و زوال و نابودی ریشه در ضعف دارد . سستی و زوال دولت ظالم برای انست که پیوسته با مردم در درگیری است و مردم را از پیشرفت و شکوفایی استعدادهایشان باز میدارد . (تعلیقه شرح اصول کافی ج۹ص ۲۸۵)

آیا دوره ابوذرها به پایان رسیده است؟