Ֆրանսիայի արտգործնախարարն ակնկալում է, որ հայկական կողմը նոր առաջարկներ կներկայացնի. Գևորգ Մելիքյանը՝ Լը Դրիանի հայտարարության մասին
Միջազգային և անվտանգության հարցերի հայկական ինստիտուտի ասոցացված փորձագետ Գևորգ Մելիքյանի խոսքով՝ հնարավոր է՝ Երևանում Ֆրանսիայի՝ Եվրոպայի և արտաքին գործերի նախարար Ժան-Իվ Լը Դրիանը ԼՂ հիմնահարցի մասին խոսելիս, թե ԼՂ կարգավորման գործընթացում պետք են պրագմատիկ և կրեատիվ մոտեցումներ, ակնարկել է Հայաստանի՝ հիմնահարցին առնչվող առաջարկները:
«Այդ առաջարկներից մեկը կարող է լինել հենց Արցախի՝ բանակցային սեղան վերադարձը: Բայց դա հնարավոր է, եթե Ադրբեջանը համաձայնի: Այս պահին դրա հետ դեռ Ադրբեջանը համաձայն չէ»,- նկատեց նա:
Հիշեցնենք, որ Ֆրանսիայի արտաքին գործերի նախարարը Երևանում՝ ՀՀ արտգործնախարար Զոհրաբ Մնացականյանի հետ համատեղ ասուլիսի ժամանակ հայտարարել է, որ ԼՂ հիմնախնդրի կարգավորման գործընթացին պետք է մոտենալ պրագմատիկ և կրեատիվ ձևով:
«Մենք կպաշտպանենք յուրաքանչյուր նախաձեռնություն, որը թույլ կտա առաջ գնալ հարցի լուծման ուղղությամբ և պահպանել խաղաղություն և կայունություն տարածաշրջանում»,- ասել է նա:
Գևորգ Մելիքյանի կարծիքով՝ հիմա առավել կարևոր է, ոչ թե Ֆրանսիայի արտգործնախարարի հայտարարությունները, այլ թե Հայաստանն ինչպես է տեսնում հիմնախնդրի կարգավորումը:
«Այս պահի դրությամբ հայտարարություններ են արվում, բայց Հայաստանը կամ վարչապետը չեն դիմել ԵԱՀԿ Մինսկի խմբին՝ ձևաչափի փոփոխության կամ այլ փոփոխությունների մասով»,- ասաց նա:
Ֆրանսիայի արտգործնախարարությունը, փորձագետի նկատառմամբ, այս պահին պարզապես ցուցաբերում է իր աջակցությունը որպես բարեկամ երկիր, բայց նաև ակնկալում, որ հայկական կողմը նոր առաջարկներ կներկայացնի՝ հաշվի առնելով նոր իրողությունները:
Գևորգ Մելիքյանը համաձայնեց, որ ԵԱՀԿ Մինսկի խումբը համանախագահող երկրները ևս եկել են այն եզրահանգման, որ ԼՂ հիմնախնդրի կարգավորման գործընթացում անհրաժեշտ են նոր մոտեցումներ: Նա նկատեց սակայն, որ այնպես չէ, որ այդ մոտեցումները ենթադրելու են հայանպաստ լուծումներ միայն:
«Դեռևս դրված է տարածքների հանձնման հարց: Բանակցային գործընթացը ենթադրում է տարածքների հանձնում, և հնարավոր է, որ համանախագահող երկրները նորից հիշեցնում են այդ տարբերակի մասին: Դրա համար ավելի ճիշտ կլինի, որ հայկական կողմը հստակ ձևակերպի, թե ինքը ինչ նոր փոփոխություններ է ցանկանում, և կարևոր է շեշտը դնել Վիեննայի և Սանկտ Պետերբուրգի պայմանավորվածությունների իրագործման վրա»,- ասաց նա՝ նշելով, որ կարծում է, որ ԵԱՀԿ Մինսկի խումբը կհամաձայնի ճնշումներ գործադրել այդ մասով,- բայց տարածքային հարցը ամենաառանցքայինն է, և նոր կառավարությունը պետք է հստակ այս անգամ ձևակերպի, թե ինչպես է պատկերացնում բանակցությունները»:
Ըստ Գևորգ Մելիքյանի՝ պետք է հստակեցվի նաև՝ արդյոք Հայաստանը պատրաստվում է բանակցել, կամ արդյոք Ստեփանակերտը վերադառնում է բանակցային սեղան, կամ թե հնարավոր է արդյոք՝ Ստեփանակերտն ու Բաքուն ունենան առանձին բանակցային ձևաչափով հանդիպումներ՝ ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի միջնորդության պայմաններում:
Ֆրանսիայի արտգործնախարարի հայտարարությունները, ըստ Գևորգ Մելիքյանի, պետք չէ համարել բացառիկ: Ըստ փորձագետի՝ Ֆրանսիան Հայաստանին բարեկամ երկիր է, և ըստ այդմ՝ հայտարարել է՝ պատրաստ է աջակցել: «Այո՛, Ֆրանսիան և մնացած համանախագահները պատրաստ են աջակցել ղարաբաղյան հիմնախնդրի կարգավորման գործընթացին»,- ասաց նա:
ԼՂ հիմնախնդրի լուծման մոտեցումները «կրեատիվ» անվանելը, փորձագետի նկատառմամբ, հետաքրքիր մոտեցում է: Նա չբացառեց, որ հնարավոր է՝ օգտագործվել է ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի «տերմինոլոգիան»:
«Հնարավոր է, որ նրա տեքստ գրողները ուշադրություն են դարձրել, և որպես ժեստ ու հարգանքի նշան՝ ֆրանսիացի արտգործնախարարն օգտագործել է Նիկոլ Փաշինյանի օգտագործած բառը, որ նաև կամուրջ դնեն ՀՀ վարչապետի և Ֆրանսիայի արտգործնախարարի հայտարարությունների միջև»,- ասաց նա:
Գևորգ Մելիքյանի խոսքով՝ հիմա դեռ սպասելու ժամանակն է. Նիկոլ Փաշինյանը Արցախի հիմնահարցի կարգավորման վերաբերյալ միայն իր մեկ մոտեցումն է ներկայացրել: Ըստ նրա՝ ձևավորված կառավարության ծրագիրը ներկայացնելուց և այն հաստատվելուց հետո պետք է միայն պարզաբանի իր մոտեցումները ԼՂ հիմնահարցի կարգավորման և ընդհանրապես արտաքին քաղաքականության ուղղությունների վերաբերյալ:
«Բոլորի ակնկալիքն է տեսնել, թե Նիկոլ Փաշինյանն ինչ շեշտադրում է փոխելու: Վեկտորներ չեն փոխվելու, կտրուկ շարժումներ չեն արվելու, բայց ինչ-որ բաներ, գոնե իր ասածների հիման վրա, կարող ենք ասել, որ փոխվելու են: Ինչպես ես եմ պատկերացնում՝ բոլոր ձևաչափերում, որտեղ Հայաստանը մասնակցում է, պետք է լինեն այնպիսի փոփոխություններ, որ Հայաստանի և որոշ ձևաչափերի դեպքում՝ Լեռնային Ղարաբաղի շահերն ապահովված լինեն, և յուրաքանչյուր շահ բխի Հայաստանի քայլերից: Իսկ թե ինչպես է անելու, արտաքին քաղաքականությունը վերանայելու է ամբողջովի՞ն, թե՞ մաս-մաս, արդեն մոտակա ժամանակներս պարզ կլինի»,- ասաց նա: