Այս գնաճը հանգեցնելու է սոցիալական դեմպինգի՝ աղքատությունը կավելանա. Միքայել Մելքումյան
Հունվարի 1-ից գրանցված գնաճը հանգեցնելու է սոցիալական դեմպինգի, այսինքն՝ աղքատությունը կավելանա: Tert.am-ի հետ զրույցում նման կարծիք հայտնեց ԱԺ փոխնախագահ, «Ծառուկյան» խմբակցության անդամ Միքայել Մելքումյանը:
«Սպառողական ապրանքների գները երբ աճեցնում ես, բայց դրան զուգահեռ թոշակ և աշխատավարձ չես բարձրացնում, սոցիալական մակարդակը գցում ես, այսինքն՝ սոցիալական դեմպինգ ես անում: Այլ կերպ ասած աղքատությունն ավելացնում ես»,- նշեց նա:
Միքայել Մելքումյանի խոսքով՝ թանկացումների զսպման ամենադասական տարբերակը թոշակի և աշխատավարձի բարձրացումն է. որքան գնաճ եղավ, այնքան պետք է ինդեքսավորում լինի: Սակայն, կառավարությունը հայտարարել է, որ ո՛չ այս տարի, ո՛չ էլ առաջիկա 3 տարում թոշակի և աշխատավարձի բարձրացում չի լինելու: Գնաճի զսպման մյուս տարբերակը հարկային բեռի նվազեցումն է, բայց գործադիրը հակառակ քայլն է կատարում՝ հունվարի 1-ից հետո բարձրացնելով 150 հազար դրամից ավելի աշխատավարձ ստացողների եկամտային հարկը:
ԱԺ փոխնախագահը նշում է, որ կառավարությունն այժմ հարկային բեռը բարձրացնում է, որպեսզի բյուջեի մուտքերն ապահովի: Նրա կարծիքով՝ ալկոհոլի և ծխախոտի մասով հարկի բարձրացումը ինչ-որ տեղ ընդունելի է, քանի որ դրանք սոցիալական առումով այդքան գրավիչ ապրանքներ չեն, բայց այն ապրանքները, որոնք գնագոյացնող են, լուրջ հետևանքներ են ունենալու:
«Վառելիքային ապրանքների թանկացումն ընդհանրապես ազդելու է բոլորի վրա, դրանք գնագոյացնող ապրանքներ են: Օրինակ, եթե տաքսու վարորդներն օրական աշխատում էին ենթադրենք 3000 դրամ, հիմա գազը, որ թանկացել է, նրանք կարող են աշխատել 2200-2300 դրամ: Այսինքն՝ օրական 700-800 դրամով եկամուտը քչանում է տաքսու վարորդի: Իսկ մենք ունենք 20-25 հազար տաքսու վարորդ, այսինքն, այս խավը մեխանիկորեն աղքատանում է»,- նկատեց Միքայել Մելքումյանը:
ԱԺ փոխնախագահը նշեց, որ նախևառաջ կառավարությունն ինքը պետք է կանխատեսեր, որ աճելու են որոշ ապրանքատեսակների գները, և եթե թոշակ ու աշխատավարձ չի բարձրանում, և եկամտահարկը չի նվազում, գնաճի զսպման այլ մեխանիզմներ կիրառեր:
«Թանկացումները հանկարծակի չեն եղել, ամբողջ նոյեմբեր և դեկտեմբեր ամիսներին դա քննարկվում էր: Նախ` պետք էր ուսումնասիրել, թե այդ աճի մեջ հարկային բեռի ավելացման կշիռը ինչքան է, տնտեսվարողների շահութաբերության ավելացում կա՞, թե՞ ոչ: Կառավարությունը ոչ թե հանկարծակի պետք է գար և ասեր՝ վայ, այս ինչ եղավ, գները աճեցին, ի՞նչ անենք, այլ նախօրոք պետք է կանխատեսեին և զսպման տարբեր մեխանիզմներից օգտվեին»,- ասաց նա:
Ըստ նրա՝ նախևառաջ կառավարությունը պետք է փորձեր հասկանալ, թե այդ գնաճը տարածվում է բոլորի՞, թե՞ առանձին խավերի վրա: Օրինակ՝ Մելքումյանի կարծիքով՝ դիզվառելիքի թանկացումից ամենաշատը տուժելու են գյուղացիական տնտեսությունները, և պետությունը պետք է փորձի սուբսիդավորել ֆերմերներին. «Հստակ կարելի է սուբսիդավորել, և սա տարբերակներից մեկն է»:
Նա տեղեկացրեց, որ «Ծառուկյան» դաշինքը օրենքի նախագիծ է մշակել, որով նախատեսվում է եկամտահարկը նվազեցնել:
«Նա է, որ մենք հիմա մասնակի առաջարկում ենք զսպման մեխանիզմ, օրենքի նախագիծը հունվարի 15-ին ԱԺ նիստում կքննարկվի: Կառավարությունը բացասական եզրակացություն է տվել, հիմա տնտեսական հարցերի մշտական հանձնաժողովում քննարկում ենք: Օրենքի նախագիծը եկամտային հարկի նվազմանն է վերաբերում: Այսինքն, եթե դու թոշակ և աշխատավարձ չես բարձրացնում, եկամտահարկ պետք է իջեցնես, որպեսզի ինչ-որ չափով կոմպենսացնես այդ գնաճի հետևանքները»,- նշեց Միքայել Մելքումյանը:
ԱԺ փոխնախագահը նաև հորդորում է կառավարությանը շուկայում գերիշխող դիրք զբաղեցնող տնտեսվարող սուբյեկտներ վարքագիծն ուսումնասիրել. «Այսինքն, այս գնաճը, որ եղել է՝ որքանով է արդարացված: Պետք է լուրջ ուսումնասիրություն անել և տեսնել: Չէ որ, երբ գնաճ է լինում, իրացման ծավալները ընկնում են որպես կանոն»:
Միքայել Մելքումյանը հայտնեց, որ ակցիզային հարկի բարձրացմամբ պայմանավորված թանկացումները ոչ մի կապ չունեն ԵԱՏՄ-ի հետ: Նրա խոսքով՝ ակցիզային հարկը, եկամտահարկը, շահութահարկը, ավելացված արժեքի հարկը ՀՀ ներքին խնդիրներն են:
«ԵԱՏՄ-ն վերաբերում է միայն մաքսատուրքերին, իսկ այստեղ խոսքը ակցիզային հարկի մասին է: Եթե ԵԱՏՄ անդամ երկրներում նայենք, ապա այնտեղ նույն ձևով գնաճ չկա, ինչպես մեզ մոտ: Սա մեր ներքին Հարկային օրենսգրքի փոփոխությունն է: ԵԱՏՄ-ով պայմանավորված խոսքը մաքսատուրքերի մասին է եղել. ՌԴ-ում մաքսատուրքերն ավելի բարձր են եղել, քան Հայաստանում: Հիմա 3-5 տարի ժամկետ էր տրված դրանք քայլ առ քայլ նույն մակարդակին հասցնել»,- ասաց ԱԺ նախագահի տեղակալը: